Wystawa „Na okrągło: 1989–2009”

w Hali Stulecia we Wrocławiu
3 czerwca – 5 sierpnia 2009

Godziny otwarcia
pon-nd: od 9.00 do 19.00

Ostatnie wejście
pon-nd: 18:30

Ceny biletów
normalny - 5 zł
ulgowy - 2 zł

^{[bilety z wystawy 'Europa – to nasza historia' upoważniają do kupna biletu w obniżonej cenie.]}

We wtorek, 2 czerwca w Hali Stulecia zostanie otwarta wystawa „Na okrągło: 1989–2009”. Ekspozycja jest autorskim pomysłem Wrocławia na uczczenie obchodów 20. rocznicy wolnych wyborów w Polsce.

Tytuł wystawy nawiązuje do wydarzenia, jakim były obrady Okrągłego Stołu, do powtarzalności historii i monotonii codzienności, a także do formy budynku. Nie jest to projekt historyczny, ale projekt pomyślany jako sytuacja bez chronologii. Widz będzie mógł uczestniczyć bezpośrednio w wydarzeniach jako aktywny uczestnik rozmów i debat. Pojawią się na niej filmy dokumentalne i zdjęcia takich autorów jak: Piotr Bikont, Maria Zmarz–Koczanowska, Alicja Karska i Aleksander Went, Anna i Adam Witkowscy.

Wystawa rejestruje i interpretuje codzienne życia w Polsce w ostatnim dwudziestoleciu, zmiany ekonomiczne i wpływ transformacji ustrojowej na styl życia, zmianę priorytetów społecznych i indywidualnych. W ekspozycji Na okrągło przeplata się kilka wątków: przechodzenie od konstrukcji narodowej i linii dominujących podziałów MY/ONI do przestrzeni społecznej, opowiada o powstawaniu zróżnicowanych tożsamości politycznych, rozwarstwień ekonomicznych, antagonistycznych dyskursów i komplikujących się potrzeb emancypacyjnych.

Wystawie towarzyszą spotkania, debaty, projekcje i publikacja, łącząca cechy katalogu z antologią tekstów powstałych w ostatnim dwudziestoleciu.

Wystawa zajmować będzie częściowo kuluary Hali, westybul wejściowy, Salę Cesarską, a nawet schody i zakamarki pochodzącej z lat osiemdziesiątych kuchni, czyli miejsc tej pory nieodstępnych dla widzów.

„Na okrągło”, wystawa przygotowywana przez kuratorkę Anetę Szyłak, to propozycja przyjrzenia się ostatniemu dwudziestoleciu poprzez pryzmat sztuki współczesnej i jej relacji z kształtującym się dyskursem publicznym w Polsce. Jest to przede wszystkim wystawa sztuki, ale pojawią się na niej także filmy dokumentalne i zdjęcia archiwalne.

Projekt, zlokalizowany w Hali Stulecia we Wrocławiu, nawiązuje do samej architektury Hali i jej historii, jako miejsca politycznych reprezentacji w zmieniających się, niekiedy dramatycznie, warunkach historycznych. Tytuł nawiązuje więc do formy budynku, wydarzenia, jakim były obrady okrągłego stołu, a także do powtarzalności historii i monotonii codzienności. Bo zabytkowa, modernistyczna Hala interesuje nas w tym projekcie jako miejsce warstwowo nakładających się, pojawiających i wycofujących, reprezentacji. Teoretycy radykalnej demokracji, tacy jak Claude Lefort, Chantal Mouffe i Ernesto Laclau, oraz historycy sztuki piszący o sztuce w przestrzeni publicznej, tak jak w USA Rosalind Krauss, a w Polsce prof. Piotr Piotrowski, zwracają uwagę, że centrum przestrzeni reprezentacji demokratycznych jest jako miejsce, którego nie posiadamy, ale po które sięgamy puste. Jest ono obszarem aspiracji, odzyskiwania i chwilowych reprezentacji. Przestrzeń płyty głównej Hali pod kopułą pozostaje pusta. Jest rodzajem dominanty, a zarazem symbolicznym miejscem zgromadzeń, wymarzonym przez jej projektanta Maxa Berga jako demokratyczna przestrzeń uczestnictwa, która dziś jest odczytywana głównie jako monument  – zideologizowana przestrzeń politycznych reprezentacji. Centralna rotunda żyje swoim życiem, rytmem zmieniających się wydarzeń masowych, przechodzi z rąk do rąk, podlegając procesom reprezentacji i urynkowienia. My tymczasem krążymy wokół, kluczymy w labiryntach zaplecza.

Wystawa zajmować będzie częściowo kuluary Hali, westybul wejściowy, Salę Cesarską, a nawet schody i zakamarki pochodzącej z lat osiemdziesiątych kuchni, a więc przestrzenie, które rozpoznajemy oraz te, które nigdy nie były dostępne dla widzów. 
Prezentowany publiczności - w dwudziestą rocznicę wyborów 4 czerwca oraz obrad okrągłego stołu - projekt jest próbą zmierzenia się  z sytuacją po rewolucji, która nie miała swojej kulminacji. Bezkrwawe podzielenie się władzą, a następnie  przejęcie jej i rozpoczęcie procesu przemian demokratycznych, to rewolucja bez spektakularnych momentów, takich jak upadek muru berlińskiego czy brutalne rozprawienie się z przywódcami reżimu.

Obrady okrągłego stołu i ich konsekwencje są obszarem nieustającego sporu politycznego i historycznego - raz prezentowane jako wielki sukces opozycji, która władzę przejęła miękko, bez narażania społeczeństwa na przemoc, kiedy indziej jako zdrada i układanie się z wrogiem. W istocie, jest to konflikt bardzo różnych sposobów patrzenia na historię i doświadczenie rewolucyjne. Tu jednak nie nastąpiło steatralizowane zerwanie, rozprawienie się, rozliczenie. Nie było więc momentu symbolicznego końca jednej rzeczywistości i początku drugiej. „Na okrągło” zajmuje się tym paradoksem i wpływem braku owego zerwania na dyskurs polityki i kultury oraz wewnętrzną komplikacją coraz bardziej różniących się tożsamości, w której wciąż słabo reprezentowane są spory ekonomiczne i emancypacje kulturowe.

„Na okrągło” nie jest jednak projektem historycznym. To projekt pomyślany jako sytuacja bez chronologii. Wytwarza pole, w którym widz/uczestnik może funkcjonować w różnych rolach i na różne sposoby: jako aktywny uczestnik wystawy, ale też uczestnik rozmów i debat. Budowa narracji nie jest linearna, oparta na przypomnieniach i sugestiach. „Na okrągło” jest pytaniem o dyskurs publiczny i o to, jak kształtował się język publicznej debaty w Polsce po 1989 roku oraz jakie są jego perspektywy dzisiaj. O obecność i brak obecności, i o to, jak język mediów wpływa na rzeczywistość polityczną. Na formowanie się nowego modelu inteligenta oraz wpływ mediów na kształtowanie się formacji dyskursywnych polskiej rzeczywistości.

W wystawie przeplata się kilka wątków:

• Przechodzenie od konstrukcji narodowej oraz linii dominujących podziałów MY/ONI do pola społecznego, z jego głębokim różnicowaniem się w polu tożsamości politycznych, rozwarstwień ekonomicznych, antagonistycznych dyskursów i komplikujących się potrzeb emancypacyjnych. 
• Rejestrowanie i interpretowanie życia codziennego w Polsce w ostatnim dwudziestoleciu, szczególnie zmiany ekonomiczne i wpływ transformacji ustrojowej na styl życia, zmianę priorytetów społecznych i indywidualnych.
• Identyfikowanie sfer nieuprzywilejowania i braku reprezentacji.
• Pojęcie zgromadzenia i miejsca spotkania.
• Wypieranie i modyfikowanie przeszłości.

Wystawie towarzyszą spotkania, debaty, projekcje i publikacja, łącząca cechy katalogu z antologią tekstów powstałych w ostatnim dwudziestoleciu.

Wystawa powstaje we współpracy Miasta Wrocławia,  Biura Wystaw Artystycznych i Hali Ludowej.

^{Kuratorka wystawy: Aneta Szyłak
Komisarz wystawy: Dorota Monkiewicz
Kierownictwo produkcji: Marek Puchała}

Więcej o wystawie w serwisie GW